topMenu
 

Jaarverslag 2016

 

Algemeen.

Als motto voor het jaar 2016 kozen we voor “meer service voor de bezoekers door betere voorzieningen”.

We moeten erkennen dat we dat motto maar gedeeltelijk hebben kunnen realiseren. We hadden voor ogen de reeds lang gekoesterde wensen van herbouw van de schaapskooi en uitbreiding van de toilet- en keukenvoorzieningen van het ontvangstgebouw in 2016 geheel uit te voeren.. Dat is niet gelukt. Toch zijn we inmiddels een eind op weg.

De schaapskooi van het Veenmuseum is door vrijwilligers van de vereniging Het Veenschap herbouwd en in december gereed gekomen op het buitenwerk na. De deelnemers aan de traditionele winterwandelingen (op 28 december 2016) hebben de schaapskooi al bekeken en daarover hun bewondering uitgesproken. De vereniging Het Veenschap gaat er van uit dat eind februari 2017 de eerste lammeren in de kooi zullen worden geboren.

De uitbreiding van de toilet-en keukenvoorzieningen van het ontvangstgebouw van het Veenmuseum vergde meer voorbereidingstijd en zo is momenteel de fundering en riolering gereed en kan binnenkort de vloer worden gestort, waarna het metselwerk kan beginnen. De planning is dat die uitbreiding in de loop van 2017 gereed komt.

 Het was weer een goed jaar voor het Veenmuseum.

De resultaten van 2016 kort geformuleerd:

-          opnieuw trok het Veenmuseum veel bezoekers, ruim 12.000 personen. Daarmee bleef het bezoekersaantal stabiel in vergelijking met de voorgaande jaren,

-          de bezoekers komen vooral uit Twente en Salland, maar ook steeds meer uit Drenthe en Gelderland

-          de waardering van de bezoekers voor het Veenmuseum is hoog, waarbij vooral de waardering opvalt voor de staat waarin het museum verkeert en het feit dat het museum geheel draaiende wordt gehouden door vrijwilligers. “ Hier kan menig museum  met betaalde krachten een puntje aan zuigen”, zo zei een bezoekster. 

-          het aantal vrijwilligers bedroeg in 2016 ruim 60 personen. Opvallend is dat zich meer vrijwilligers uit Almelo aanmeldden, maar ook uit Vroomshoop nam de belangstelling toe voor het vrijwilligerswerk voor het Veenmuseum,

-          de waardering van de bezoekers vertaalde zich ook in de giften voor onderhoud van het museum. Het lukt nog steeds daarmee voldoende gelden binnen te krijgen om het museum in stand te houden. Om de grote investeringen te kunnen betalen moeten we wel wat langer sparen en zuinig aan doen. Het strakke beleid met betrekking tot investeringen heeft zijn nut,

-          de samenstelling van het bestuur veranderde enigszins; twee bestuursleden (Dhrn. Seelen Verra) namen afscheid. Dhr. Seelen was voorzitter die ruim 25 jaar deel uitmaakte van het bestuur. Naar aanvulling van het bestuur wordt gezocht.

-          de reeds lang op stapel staande bouwactiviteiten (schaapskooi en uitbreiding toiletvoorzieningen) zijn in 2016 gestart en worden naar schatting in 2017 afgerond.

 Conclusie: 2016 was een succesvol jaar voor het Veenmuseum, waarin de eigen uitgezette strategische koers (een informele klantvriendelijke en klantgerichte uitstraling, niet gekoppeld aan alleen een commerciële insteek)  goed kon worden aangehouden en het museum in stand kon worden gehouden. Dit  ter realisering van de centrale doelstelling : bezoekers in contact brengen  met de boeiende geschiedenis van de veenhistorie van de streek.

 Onze slotsom:  Op grond van onze waarnemingen en de reacties van de bezoekers durven we te stellen dat het Veenmuseum Vriezenveenseveld haar gewaardeerde plaats in de gelederen van de erfgoedmusea van Nederland  in 2016 heeft behouden.

Westerhaar-Vriezenveensewijk, maart 2017

De (waarnemend) voorzitter  H.M. Santman

De secretaris· H.M. Santman

De penningmeester                  H. Prins

 

De hoofddoelstelling van de Stichting Veenmuseum Vriezenveenseveld.

Bezoekers van dit uniek gelegen, kleinschalige buitenmuseum worden door vrijwilligers op onderhoudende wijze en in een informele en niet commerciële sfeer in contact gebracht met het leven, wonen en werken in de tijd van de grote vervening van Noord-Twente (± 1850 tot ± 1950).

Openstelling.
Het Veenmuseum is jaarlijks geopend tussen 1 april en 1 november. Na 1 november en voor 1 april is het museum slechts op afspraak voor groepen te bezoeken. Deze openingsperiode heeft vooral te maken met de invloed van het weer op de terreinomstandigheden. Het Veenmuseum is in de gelukkige omstandigheid dat het is gevestigd in een prachtig stukje origineel veenlandschap met in het midden van het terrein nog een oud niet meer levend deel aan hoogveen. Dat heeft het voordeel dat de bezoekers nog echt veen kunnen zien en een turf kunnen vasthouden. De mensen van het Veenmuseum zijn uiteraard erg zuinig op het veen en proberen het zo goed mogelijk te bewaren. De zogenoemde veenkop mag dan ook alleen worden belopen door de schapen van de vereniging Veenschap die helpen de begroeiing kort te houden.

Het Veenmuseum is elke dinsdag, woensdag, donderdag en zondagmiddag geopend voor bezoekers . Buiten die dagen en tijden is het museum geopend op andere dagen en tijden (behalve op zondagmorgen) voor groepen van minimaal 15 personen op afspraak.  Op deze manier kan het museum door de vrijwilligers goed worden gerund en is de inzet van de vrijwilligers ook enigszins te plannen.  Het museum was dit jaar van 9.00 tot 15.00 uur geopend en zondagmiddag van 13.00 – 16.30 uur.

De ervaring van het afgelopen jaar heeft geleerd dat de bezoekers later op de dag komen. Er wordt dan ook onderzocht of de openingstijden door de week veranderd kunnen worden en het museum van 10.00 – 16.00 uur open kan zijn.

Een enkele keer werd de expositieruimte van het museum gebruikt voor een vergadering van een vereniging en in het winterseizoen maakten ook dit jaar twee groepen hobbyisten gebruik van de ruimte voor activiteiten op het gebied van stoelenmatten, wilgentenen vlechten e.d.

Doelgroepen.

Het museum richt zich op bezoekers van alle leeftijden die interesse hebben in het “veen”verleden (hoe werkten en leefden de mensen hier in de streek ongeveer tussen 1850 en 1950).

Binnen die brede doelgroep zijn specifiekere groepen te onderscheiden:

- schoolgroepen van peuterspeelzaal tot en met voortgezet onderwijs

- gezelligheids- en nuttigheidsverenigingen (o.a. vrouwenverenigingen, beroepsverenigingen)

- teams van overheidsdiensten

- ouderenbonden

- familiegroepen

Een paar opvallende voorbeelden:  het team van consulenten van een gemeentelijke sociale dienst, een beroepsvereniging

van Belgische tuinders die wilde weten waar de grondstof voor veel van hun producten: potgrond, van wordt gemaakt, het team van een natuur-educatie-centrum,  een schoolteam dat graag een teambuildingsactiviteit wilde uitvoeren.

Voor de groepen is een foto-puzzeltocht over het museumterrein beschikbaar.

Bij de groepsbezoeken proberen we door een kort voorgesprekje een programma te bieden dat zoveel mogelijk aansluit bij de betreffende groep. Ook het niveau van de verstrekte informatie wordt daarop aangepast: de leerlingen van groep 4 van de basisschool vragen een andere benadering dan de volwassen leden van een beroepsvereniging. De algemene lijn bij de groepsbezoeken bestaat uit meestal uit een toelichting over het ontstaan van veen en turf, het leven en werken in het veen,  gereedschappen en gebruiksvoorwerpen en een rondrit met toelichting met het veentreintje over het museum terrein met tussenstops bij de veenhutten, het winkeltje en de boerderij. Voor zo’n bezoek trekken we meestal minimaal 2 uur uit, zodat de gasten de tijd hebben alles te bekijken en hun eigen ervaringen van vroeger uit te wisselen. Daarbij komen telkens vele mooie verhalen naar voren.

Daarnaast kennen we uiteraard de zogenaamde “ losse” bezoekers die niet vanuit een groepsverband komen, bijvoorbeeld toeristen van  de verblijfsaccommodaties in de regio en  toevallige voorbijgangers als fietsers.

Activiteiten.

Algemene activiteiten:

- openstellen van het museum voor bezichtiging

- rondleidingen geven over het ontstaan en de groei van veen, het turfgraven en het leven in de Veenstreek

- een rit maken met het veentreintje over het museumterrein, met bezichtiging van een aantal ingerichte oude veenhutten

  een winkeltje en een boerderij.

 Specifieke activiteiten:

- bezoeken van  zo’n 40 groepen van kinderdagcentra, centra voor dagopvang van gehandicapten  en dagopvang voor ouderen. Voor deze bezoekers vormt de rit met het veentreintje één van de  hoogtepunten. Als de weersomstandigheden dan ook nog meewerken is een dergelijk bezoek onvergetelijk

- bezoeken van schoolgroepen(peuterspeelzalen tot en met voortgezet onderwijs). Ruim 25 schoolgroepen uit de gemeente Twenterand en omliggende gemeenten met ruim 6000 leerlingen en begeleiders brachten een bezoek aan het Veenmuseum. Veel schoolkinderen kwamen na zo’n groepsbezoek later in het seizoen terug met hun ouders. Groepen leerlingen van het Canisiuscollege uit Tubbergen en het Noordik uit Vriezenveen komen jaarlijks bij het museum op bezoek in het kader van een “buitendag”.

 - ongeveer 50 andere groepen bezochten het Veenmuseum en haalden nostalgische gevoelens op.

- de bezoeken door familiegroepen en bedrijfsuitjes liepen ook in het verslagjaar weer goed. Ook dit jaar werden er in het museum regelmatig bruidsreportages gemaakt, met de veenhutten en het treintje als achtergrond.  Als trouwlocatie is het museum dit jaar niet gebruikt

- veel individuele bezoekers zijn gasten van de campings en bungalowparken uit de buurt en streekbewoners die een binding hebben met de veenhistorie. Opvallend was dat in de schoolvakanties veel opa’s en oma’s met hun kleinkinderen het museum bezochten:  “Nou zullen wij eens laten zien hoe wij vroeger leefden en wat voor werk opa deed”. Regelmatig maakten kinderen naar aanleiding van het museumbezoek met hulp van ons materiaal een spreekbeurt of werkstuk voor school.

Op grond van het gastenboek kunnen we vaststellen dat ongeveer 35% van de bezoekers afkomstig is uit de gemeente Twenterand, 30% uit de regio en 30% uit andere delen van Nederland  (van Zeeuws-Vlaanderen tot aan Noord Groningen). Ongeveer 5 % komt uit het buitenland (Duitsland, België, Canada, Australië, Nieuw Zeeland, Frankrijk, Engeland).  Getuige het gastenboek zijn de individuele bezoekers vooral ook enthousiast over de informele werkwijze en het persoonlijke gezellige contact met de vrijwilligers van het museum. “Houd het alsjeblieft zo informeel en gezellig en maak er geen commercieel pretpark van” zo schreef één van de bezoekers.

 Bijzondere activiteiten voor bezoekers in 2016.

- de jaarlijkse open dag: “Levend Veenmuseum” op Hemelvaartsdag trok dit jaar, ook vanwege het goede weer,  meer bezoekers. Ruim 3200 bezoekers genoten van de vele activiteiten op het museumterrein

- op 28 december werd voor de tiende keer de traditionele winterwandeling gehouden. Er waren vier aantrekkelijke wandelroutes van verschillende lengte uitgezet in de buurt van het Veenmuseum en bij terugkomst kon men genieten van warme chocolademelk en/of snert. Ruim 370 deelnemers grepen deze gelegenheid aan even “uit te buiken” tussen de kerst en oud en nieuw

Vrijwilligers en medewerkers.

In 2016 waren ongeveer 60 vrijwilligers betrokken bij de werkzaamheden om  het Veenmuseum in goede staat te houden (onderhoud gebouwen, materialen en  terreinonderhoud). Een groot aantal van hen is ook inzetbaar bij het ontvangen en rondleiden van de bezoekers. Drie nieuwe vrijwilligers meldden zich aan voor onderhoudswerk en zij zijn gemiddeld een dagdeel per week in het museum actief.

Daarnaast waren in het verslagjaar nog 2  medewerkers actief,  die via de gemeentelijke sociale dienst en detachering vanuit de sociale werkvoorziening werkzaamheden verrichtten bij het museum. Naast de hiervoor genoemde medewerkers waren er in 2016 een drietal  zogenoemde “taakstraffers” actief om hun taakstraf bij het Veenmuseum uit te voeren.

 Overige werkzaamheden.

- Overleg met de gemeentelijke overheid

Regelmatig namen bestuursleden van het Veenmuseum in het verslagjaar deel aan overlegsituaties met de gemeente Twenterand. Centraal onderwerp in 2016 voor dit overleg vormden de op stapel staande bezuinigingen in te voeren in 2017, die inmiddels een jaar zijn opgeschort. De discussie zal ongetwijfeld verder gaan in 2017. Voor de gemeenteraad betekent dat bijvoorbeeld dat zij zich een oordeel moet vormen over de toeristische waarde van een cultuurhistorisch museum met zo’n 12.000 bezoekers per jaar en de mogelijke financiële steun die de gemeente daaraan wil geven.

- Samenwerking met de buren. Met de vereniging Het Veenschap werd in het verslagjaar zeer plezierig en productief samengewerkt. De schaapskudde van de vereniging hielp regelmatig delen van het museumterrein kort te houden en die levende have vormde voor de museumbezoekers een extra attractie op bijvoorbeeld Hemelvaartsdag. De vrijwilligers van Het Veenschap hebben de schaapskooi weer fraai herbouwd, zodat die nu prima kan dienen als een onderkomen voor de schapen. De bezoekers van het Veenmuseum kunnen nu nog vaker levende have zien op en bij het museumterrein.

 - Actualisering van de uitstraling van het museum.

In het kader van het meer eigentijds maken van de uitstraling van het museum is het logo aangepast en zal de naam van de stichting in 2017 worden omgezet in Veenmuseum. Daarmee vervalt de toevoeging Vriezenveenseveld, die overigens niet op onderbouwde historische wortels was gevestigd.

In de sfeer van de merchandising zal in 2017 het aanbod  aan artikelen beperkt worden uitgebreid.

De actualisering van de uitstraling wordt ook ondersteund door de herinrichting van de expositieruimte en de aanbouw van een nieuwe toilet en keuken-unit aan de expositieruimte, die in de loop van 2017 gereed moet komen. Met deze activiteiten zal het museum  meer “ bij de tijd” zijn en beter op de toekomst zijn voorbereid.

-de website van het Veenmuseum werd in het verslagjaar regelmatig ververst en werd goed bezocht: ruim 40.000 hits van bezoekers van de site werden geteld. Daarnaast is het Veenmuseum actief op Facebook voor de “breaking news” berichten. De waardering daarvoor is goed. De vaste volgers kunnen op die manier de actuele ontwikkelingen in het museum volgen.

 Organisatie.

Het stichtingsbestuur vergaderde  in het verslagjaar tien maal om het beleid te bepalen en de uitvoering daarvan te bewaken. Met de vrijwilligers werd tweemaal in dat jaar vergaderd, naast uiteraard de veelvuldige  individuele contacten met hen.

Bestuursleden voerden deeltaken uit als: onderhouden van externe contacten met gemeente, collega-musea in de regio (Historisch Museum Vriezenveen, Kloostermuseum Sibculo), Staatsbosbeheer, Tourist Info Twenterand  en de tijdelijke overleggroep Engbertsdijksvenen (in verband met de plannen voor verhoging van de grondwaterstand) . Daarnaast werd medewerking verleend aan projectgroepen zoals die over de activiteiten in het kader  van de herdenking van de ruilverkaveling.

Voor de samenstelling van het bestuur: zie het einde van dit verslag.

Voor de zomervakantie werd de traditionele vrijwilligersavond gehouden.  Een gezellige bijeenkomst als kleine blijk van waardering voor de inzet van de vrijwilligers.

De voornemens voor 2017.

- De openingstijden in 2017 worden aangepast van 10.00 – 1600 uur in plaats van 9.00 – 15.00 uur door de  week.  Daarnaast

  blijft het mogelijk op afspraak buiten de openingstijden voor groepen een bezoek te plannen.

- De uitbreiding van de toiletvoorzieningen en de keuken in de expositieruimte realiseren.

- Bouw van een nieuwe  veenhut, ter vervanging van de inmiddels ingestorte veenhut.

- Bouw van een veldoven, waarin brood gebakken kan worden.

- Opknappen van de kapschuur bij de boerderij.

- Groot onderhoud en uitbreiding van het spoortracé.

- Opening van de schaapskooi.

 We hopen ook in de komende verslagperiode op veel medewerking van de vrijwilligers en van allen die het Veenmuseum een warm hart toedragen!

 Als motto voor  het jaar 2017 kiezen we dan ook voor: “ Het Veenmuseum voor de bezoekers In goede en aantrekkelijke staat houden”.

 Het bestuur bestond op 31-12-2016 uit:

 

Dhr. M. Santman (wnd. Voorzitter en secretaris)                     Dhr. H. Prins (penningmeester)

Mevr. B. Hoeflaak                               Mevr. M. de Jager           Mevr. H. v.d. Zee

Dhr. J. Klinkhamer                               2 vacatures

 Aldus vastgesteld in de bestuursvergadering van 6 maart 2017                            

 

 

bottomMenu