topMenu
 

Jaarverslag 2017

 

Jaarverslag 2017.

 

 

 

  1. Algemeen.

Als motto voor het jaar 2017 kozen we voor: “het Veenmuseum voor de bezoekers in goede en aantrekkelijke staat houden”.

 

Dat is gerealiseerd door de inzet van vele vrijwilligers en uit de reacties van de bezoekers blijkt de waardering hiervoor. “ Het museum is gevestigd in een prachtig stuk natuur, dat mooi onderhouden wordt, evenals de bebouwing”. ”Het museum geeft een goede kijk op de veenhistorie van de streek in vele facetten. Wij warmden ons in het westen met de veenproducten uit deze streek. Het is goed om te zien met hoeveel energie onze brandstof werd gemaakt”

 

Een paar grote projecten konden bijna of geheel worden afgerond::

- de schaapskooi van het Veenmuseum is door vrijwilligers van de vereniging Het Veenschap herbouwd en werd in april officieel geopend. Ruim honderd lammeren zagen hun eerste levenslicht in de kooi en dat gaf het nodige werk voor de vrijwilligers van het Veenschap. De bezoekers van het Veenmuseum genoten van deze levende have. Helaas was lammetjes knuffelen er niet bij vanwege het gevaar voor de Q-koorts, maar het aanzicht was geweldig.

- de uitbreiding van de toilet-en keukenvoorzieningen van het ontvangstgebouw van het Veenmuseum vergde meer uitvoeringstijd en kan zeer waarschijnlijk voor de opening van het bezoekersseizoen 2018 worden afgerond. Daarmee is de langgekoesterde wens om up-to-date voorzieningen voor de bezoekers te kunnen bieden ook gerealiseerd. Met hulp en ondersteuning van o.a. aannemer Veldhoff en andere bedrijven en vele vrijwilligers gaat dit lukken.

-.bij de opening van het bezoekersseizoen 2017 in april was ook de fotowand in de ontvangstruimte gereed met het grote beeldscherm waarop de samenvatting van de film “Bruin Goud”” permanent wordt vertoond. Een door de bezoekers zeer gewaardeerde aanvulling van de museumcollectie.

- de kapschuur bij de boerderij werd gerenoveerd en kreeg een nieuw (asbestvrij) dak.

- in het kader van duurzaamheid werd een begin gemaakt met de bouw van een windmolen die enkele onderkomens van stroom kan voorzien.

 

2017 was een succesvol jaar voor het Veenmuseum

De resultaten kort geformuleerd:

  • opnieuw trok het Veenmuseum veel bezoekers, ruim 12.000 personen. Daarmee bleef het bezoekersaantal stabiel in vergelijking met de voorgaande jaren,

  • de bezoekers komen vooral uit Twente en Salland, maar ook steeds meer uit Drenthe en Gelderland en het westen van het land. Dit betreft dan vaak toeristen die in één van de vakantieparken verblijven.

  • de waardering van de bezoekers voor het Veenmuseum is hoog, waarbij vooral de waardering opvalt voor de staat waarin het museum verkeert en het feit dat het museum geheel draaiende wordt gehouden door (onbetaalde) vrijwilligers. “Knap dat het jullie lukt zoveel enthousiaste mensen te vinden, die zich hier voor willen inzetten” zo horen we van bezoekers.

  • het aantal vrijwilligers bedroeg in 2017 ruim 55 personen. Twee zeer gewaardeerde vrijwilligers overleden, enkele anderen moesten vanwege gezondheidsredenen hun medewerking stoppen of onderbreken en enkelen stopten omdat ze weer betaald werk hebben gevonden. Een zestal migranten kwam via de gemeente Twenterand helpen bij het onderhoudswerk en om de Nederlandse taal beter te leren spreken. Tenslotte waren er in 2017 gedurende een beperkte tijd 4 mensen aan het werk die bij het Veenmuseum hun taakstraf uitvoerden.

De vrijwilligers zijn afkomstig uit de gemeente Twenterand, Hardenberg, en Almelo.

 

- In het verslagjaar werden een viertal grotere activiteiten georganiseerd en uitgevoerd: het traditionele Levend Veenmuseum op Hemelvaartsdag, de tractordag, medewerking aan het Sagenfestival en de traditionele winterwandelingen tussen de kerst en nieuwjaar. Alle activiteiten werden goed bezocht (tussen 200 en ruim 3000 bezoekers)

- de inkomsten van het museum bestaan uit de giften van de bezoekers, subsidie van de gemeente Twenterand en een eenmalige subsidie van het Roelvinkfonds voor de uitbreiding en verbetering van de sanitaire voorzieningen.

Daarmee is het ook in 2017 gelukt om voldoende gelden binnen te krijgen om het museum in stand te houden.

- De uitbreiding van het ontvangstgebouw kon door jarenlang zuinig aan doen en sparen geheel zelf door het museum worden gefinancierd.

- De penningmeester heeft aangegeven met zijn deelname aan het bestuur te willen stoppen per 1 januari 2018. Die vacature is inmiddels ingevuld.

Een andere vacature in het bestuur kon ook worden ingevuld, aan een goede invulling van de derde vacature wordt nog gewerkt. De secretaris vervult momenteel ook de functie van waarnemend voorzitter. De taakverdeling in het bestuur wordt in 2018 geëvalueerd en bijgesteld.

- de statuten van de stichting werden geactualiseerd en aangepast aan de eisen van de ANBI status. De toevoeging

in de naam van het Veenmuseum is Vriezenveenseveld. Deze naam is geen bestaande streeknaam. Bij de

actualisering van de statuten en het logo is er voor gekozen deze toevoeging (die overigens niet op onderbouwde

historische wortels was gevestigd te laten vervallen. Het museum heet nu officieel: “ Het Veenmuseum” en die

naam is gedeponeerd als merknaam.

- de gevolgen voor het Veenmuseum van de voorgenomen vernatting van de Engbertsdijksvenen (met o.a.

verhoging van de grondwaterspiegel) zijn nog niet duidelijk, maar dar er gevolgen zullen komen wel.

Het bestuur volgt de ontwikkelingen kritisch en bezint zich in dat kader op de realisering van een inmiddels tien

jaar oud idee van een Natuurbelevingscentrum (NBC) .

 

 

 

Conclusie: 2017 was een zeer succesvol jaar voor het Veenmuseum.

Het strategisch concept (een gezellige klantvriendelijke en klantgerichte uitstraling, niet gekoppeld aan alleen een puur commerciële insteek) werd tot tevredenheid van de bezoekers gerealiseerd en de centrale doelstelling eveneens: “bezoekers in contact brengen met de boeiende geschiedenis van de veenhistorie van de streek”.

 

Onze slotsom: We zijn ervan overtuigd dat het Veenmuseum haar gewaardeerde plaats in de gelederen van de erfgoedmusea van Nederland in 2017 heeft versterkt.

 

Westerhaar-Vriezenveensewijk, maart 2018

 

De (waarnemend) voorzitter H.M. Santman

De secretaris· H.M. Santman

De penningmeester H. Prins

 

 

  1. De hoofddoelstelling van de Stichting Veenmuseum.

 

Bezoekers van dit uniek gelegen, kleinschalige buitenmuseum worden door vrijwilligers op onderhoudende wijze en in een informele en niet commerciële sfeer in contact gebracht met het leven, wonen en werken in de tijd van de grote verveningvan Noord-Twente (± 1850 tot ± 1950).

 

Openstelling.

Het Veenmuseum is jaarlijks geopend tussen 1 april en 1 november. Na 1 november en voor 1 april is het museum slechts op afspraak voor groepen te bezoeken. Deze openingsperiode heeft vooral te maken met de invloed van het weer op de terreinomstandigheden. Het Veenmuseum is in de gelukkige omstandigheid dat het is gevestigd in een prachtig stukje origineel veenlandschap met in het midden van het terrein nog een oud niet meer levend deel aan hoogveen. Dat heeft het voordeel dat de bezoekers nog echt veen kunnen zien en een turf kunnen vasthouden. De mensen van het Veenmuseum zijn uiteraard erg zuinig op het veen en proberen het zo goed mogelijk te bewaren. De zogenoemde veenkop mag dan ook alleen worden belopen door de schapen van de vereniging Veenschap die helpen de begroeiing kort te houden.

Het Veenmuseum is elke dinsdag, woensdag, donderdag en zondagmiddag geopend voor bezoekers . Buiten die dagen en tijden is het museum geopend op andere dagen en tijden (behalve op zondagmorgen) voor groepen van minimaal 15 personen op afspraak. Op deze manier kan het museum door de vrijwilligers goed worden gerund en is de inzet van de vrijwilligers ook enigszins te plannen. Het museum was dit jaar van 10.00 tot 16.00 uur geopend en zondagmiddag van

13.00 – 16.30 uur.

 

Een enkele keer werd de expositieruimte van het museum gebruikt voor een vergadering van een vereniging en in het winterseizoen maakten ook dit jaar twee groepen hobbyisten gebruik van de ruimte voor activiteiten op het gebied van stoelenmatten, wilgentenen vlechten e.d.

 

Doelgroepen.

Het museum richt zich op bezoekers van alle leeftijden die geïnteresseerd zijn in het “veen”verleden (hoe werkten en leefden de mensen hier in de streek ongeveer tussen 1850 en 1950).

Binnen die brede doelgroep zijn specifiekere groepen te onderscheiden:

- schoolgroepen van peuterspeelzaal tot en met voortgezet onderwijs

- verenigingen (o.a. vrouwenverenigingen, beroepsverenigingen)

- teams van overheidsdiensten

- ouderenbonden

- familiegroepen

Voor de groepen is een foto-puzzeltocht over het museumterrein beschikbaar.

 

 

 

Bij de groepsbezoeken proberen we door een kort voorgesprekje een programma te bieden dat zoveel mogelijk aansluit bij de wensen van de betreffende groep. Ook het niveau van de verstrekte informatie wordt daarop aangepast: de leerlingen van groep 4 van de basisschool vragen een andere benadering dan de volwassen leden van een beroepsvereniging. De algemene lijn van het programma bij de groepsbezoeken bestaat meestal uit een toelichting over het ontstaan van veen en turf, het leven en werken in het veen, gereedschappen en gebruiksvoorwerpen en een rondrit met toelichting met het veentreintje over het museum terrein met tussenstops bij de veenhutten, het winkeltje en de boerderij. Voor zo’n bezoek trekken we meestal minimaal 2 uur uit, zodat de gasten de tijd hebben alles te bekijken en hun eigen ervaringen uit te wisselen. Daarbij komen telkens vele mooie verhalen naar voren.

Daarnaast kennen we uiteraard de zogenaamde “ losse” bezoekers die niet vanuit een groepsverband komen, bijvoorbeeld toeristen van de verblijfsaccommodaties in de regio en toevallige voorbijgangers als fietsers.

 

  1. Activiteiten.

Algemene activiteiten:

- openstellen van het museum voor bezichtiging

- rondleidingen geven over het ontstaan en de groei van veen, het turfgraven en het leven in de Veenstreek

- een rit maken met het veentreintje over het museumterrein, met bezichtiging van een aantal ingerichte oude veenhutten

een winkeltje en een boerderij.

 

Specifieke activiteiten:

- bezoeken van zo’n 35 groepen van kinderdagcentra, centra voor dagopvang van gehandicapten en dagopvang voor ouderen. Voor deze bezoekers vormt de rit met het veentreintje één van de hoogtepunten. Als de weersomstandigheden dan ook nog meewerken is een dergelijk bezoek onvergetelijk

- bezoeken van schoolgroepen(peuterspeelzalen tot en met voortgezet onderwijs). Ruim 20 schoolgroepen uit de gemeente Twenterand en omliggende gemeenten met ruim 5500 leerlingen en begeleiders brachten een bezoek aan het Veenmuseum. Veel schoolkinderen kwamen na zo’n groepsbezoek later in het seizoen terug met hun ouders. Groepen leerlingen van het Canisiuscollege uit Tubbergen en het Noordik uit Vriezenveen komen jaarlijks bij het museum op bezoek in het kader van een “buitendag”.

 

 

 

- ongeveer 55 andere groepen bezochten het Veenmuseum en haalden nostalgische gevoelens op.

- de bezoeken door familiegroepen en bedrijfsuitjes liepen ook in het verslagjaar weer goed. Dit jaar werden er in het museum regelmatig bruidsreportages gemaakt, met de veenhutten en het treintje als achtergrond. Als trouwlocatie is het museum dit jaar niet gebruikt

- veel individuele bezoekers zijn gasten van de vakantieparken uit de buurt en streekbewoners die een binding hebben met de veenhistorie. Opvallend was dat in de schoolvakanties veel opa’s en oma’s met hun kleinkinderen het museum bezochten: “Nou zullen wij jullie eens laten zien hoe wij vroeger leefden en wat voor werk opa deed”. Regelmatig maakten kinderen naar aanleiding van het museumbezoek met hulp van ons materiaal een spreekbeurt of werkstuk voor school.

Op grond van het gastenboek kunnen we vaststellen dat ongeveer 40% van de bezoekers afkomstig is uit de gemeente Twenterand, 35% uit de regio en 30% uit andere delen van Nederland (van Zeeuws-Vlaanderen tot aan Noord Groningen). Ongeveer 5 % komt uit het buitenland (Duitsland, België, Canada, Australië, Nieuw Zeeland, Frankrijk, Engeland). Getuige het gastenboek zijn de individuele bezoekers vooral ook enthousiast over de informele werkwijze en het persoonlijke gezellige contact met de vrijwilligers van het museum. “Houd het alsjeblieft zo informeel en gezellig en maak er geen commercieel pretpark van” zo schreef één van de bezoekers.

 

Bijzondere activiteiten voor bezoekers in 2017.

- de jaarlijkse open dag: “Levend Veenmuseum” op Hemelvaartsdag trok dit jaar, ook vanwege het goede weer, meer bezoekers. Ruim 3200 bezoekers genoten van de vele activiteiten op het museumterrein

- op 27 december werd voor de elfde keer de traditionele winterwandeling gehouden. Er waren vier aantrekkelijke wandelroutes van verschillende lengte uitgezet in de buurt van het Veenmuseum en bij terugkomst kon men genieten van warme chocolademelk en/of snert. Ongeveer 300 deelnemers grepen deze gelegenheid aan even “uit te buiken” tussen de kerst en oud en nieuw

 

4. Vrijwilligers en medewerkers.

In 2017 waren ongeveer 55 vrijwilligers betrokken bij de werkzaamheden om het Veenmuseum in goede staat te houden (onderhoud gebouwen, materialen en terreinonderhoud). Een groot aantal van hen is ook inzetbaar bij het ontvangen en rondleiden van de bezoekers. Drie nieuwe vrijwilligers meldden zich aan voor onderhoudswerk en zij zijn gemiddeld een dagdeel per week in het museum actief.

Daarnaast was in het verslagjaar nog 1 medewerker actief, die via de gemeentelijke sociale dienst en detachering vanuit de sociale werkvoorziening werkzaamheden verricht bij het museum. Daarnaast waren 6 migranten op een dagdeel actief die door de samenwerking met de andere vrijwilligers de Nederlandse taal enigszins leerden spreken.

Tenslotte was in 2017 een viertal zogenoemde “taakstraffers” actief om hun taakstraf bij het Veenmuseum uit te voeren in samenwerking met Reclassering Nederland.

 

5. Overige werkzaamheden.

- Overleg met de gemeentelijke overheid

Regelmatig namen bestuursleden van het Veenmuseum in het verslagjaar deel aan overlegsituaties met de gemeente Twenterand. De in 2016 op stapel staande bezuinigingen voor 2017 zijn niet doorgevoerd en dat was voor het Veenmuseum plezierig. Mede daardoor kon de uitbouw van het ontvangstgebouw met o.a. meer toiletgelegenheid worden aangepakt..

Het bestuur ziet het niet doorvoeren van de geplande bezuiniging als een erkenning van de gemeenteraad voor de toeristische waarde van het cultuurhistorische Veenmuseum met zo’n 12.000 bezoekers per.jaar

- Samenwerking met de buren. Met de vereniging Het Veenschap werd in het verslagjaar zeer plezierig en productief samengewerkt. De schaapskudde van de vereniging hielp regelmatig delen van het museumterrein kort te houden en die levende have vormde voor de museumbezoekers een extra attractie.

 

 

 

- Actualisering van de uitstraling van het museum.

In 2017 werden de naam en het logo aangepast en werd nagedacht over de uitbreiding van de merchandising. Deze zal in 2018 worden geëffectueerd.

De actualisering van de uitstraling wordt ook ondersteund door de herinrichting van de expositieruimte en de aanbouw van een nieuwe toilet en keuken-unit aan de expositieruimte, die in de loop van het voorjaar van 2018 gereed moet komen.

 

Met deze activiteiten zal het museum meer “ bij de tijd” zijn en beter op de toekomst zijn voorbereid.

 

 

-de website van het Veenmuseum werd in het verslagjaar regelmatig ververst en werd goed bezocht: ruim 45.000 hits van bezoekers van de site werden geteld. Daarnaast is het Veenmuseum actief op Facebook voor de “breaking news” berichten. De waardering daarvoor is goed. De vaste volgers kunnen op die manier de actuele ontwikkelingen in het museum volgen.

 

6. Organisatie.

Het stichtingsbestuur vergaderde in het verslagjaar tien maal om het beleid te bepalen en de uitvoering daarvan te bewaken. Met de vrijwilligers werd tweemaal in dat jaar vergaderd, naast uiteraard de veelvuldige individuele contacten met hen.

Bestuursleden voerden deeltaken uit als: onderhouden van externe contacten met gemeente, collega-musea in de regio (Historisch Museum Vriezenveen, Kloostermuseum Sibculo), Staatsbosbeheer, Tourist Info Twenterand en de tijdelijke overleggroep Engbertsdijksvenen (in verband met de plannen voor verhoging van de grondwaterstand) . Daarnaast werd medewerking verleend aan projectgroepen.

Voor de samenstelling van het bestuur: zie het einde van dit verslag.

Voor de zomervakantie werd de traditionele vrijwilligersavond gehouden. Een gezellige bijeenkomst als kleine blijk van waardering voor de inzet van de vrijwilligers.

 

7. De voornemens voor 2018.

- Voltooiing van de uitbouw van het ontvangstgebouw

- De website van het museum zal in 2018 kritisch tegen het licht worden gehouden en geactualiseerd.

- De uitbreiding van de toiletvoorzieningen en de keuken in de expositieruimte realiseren.

- Bouw van een nieuwe veenhut, ter vervanging van de inmiddels ingestorte veenhut.

- Bouw van een veldoven, waarin brood gebakken kan worden.

- Groot onderhoud en uitbreiding van het spoortracé.

 

We hopen ook in de komende verslagperiode op veel medewerking van de vrijwilligers en van allen die het Veenmuseum een warm hart toedragen!

 

Als motto voor het jaar 2018 kiezen we dan ook voor: “ Het blijft de moeite waard voor bezoekers en vrijwilligers het Veenmuseum in stand te houden” .

 

8. Het bestuur bestond op 31-12-2016 uit:

 

Dhr. H. M. Santman (wnd. Voorzitter en secretaris) Dhr. H. Prins (penningmeester)

Mevr. B. Hoeflaak Mevr. M. de Jager Mevr. H. v.d. Zee

Dhr. J. Klinkhamer 2 vacatures Dhr. R. Denissen

 

 

 

 

Aldus vastgesteld in de bestuursvergadering van 5 maart 2018


 

 

bottomMenu